Με τον προσφάτως ψηφισθέντα νόμο 5313/2026 (επισυναπτόμενο αρχείο) επιχειρείται ο περιορισμός του συνεχώς αυξανόμενου Ιδιωτικού χρέους της χώρας, καθώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές σε Δημόσιο, Τράπεζες & Ιδιώτες/Προμηθευτές απειλούν ευθέως τη βιωσιμότητα της πλειοψηφίας των επιχειρήσεων. Οι προωθούμενες αλλαγές στον υπολογισμό των τόκων των δανειοληπτών του ν. Κατσέλη, η διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων ένταξης στον Εξωδικαστικό μηχανισμό, η αύξηση των ορίων του Ακατάσχετου λογαριασμού, συνιστούν μεν βελτιώσεις, θα μπορούσαν όμως να ήταν ακόμη γενναιότερες.
Παρατίθεται ανάλυση των άρθρων του ν. 5313/2026 που ρυθμίζουν ζητήματα επιχειρηματικού ενδιαφέροντος.
Άρθρο 6 – Ακατάσχετος Λογαριασμός
Μετά από περίπου έντεκα χρόνια, από τον Αύγουστο του 2015, οπότε και καθιερώθηκε το μειωμένο ακατάσχετο των τραπεζικών καταθέσεων ύψους 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο και σε μία μόνο τράπεζα, τίθεται πλέον σε ισχύ η διεύρυνση των ορίων του ακατάσχετου λογαριασμού.
Επισημαίνεται ότι τα αυξημένα όρια δεν ισχύουν για το σύνολο των τραπεζικών καταθέσεων, αλλά για έναν μόνο λογαριασμό που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ και στη συνεργαζόμενη τράπεζα. Στην περίπτωση κοινών λογαριασμών, το νέο όριο των 1.600 ευρώ προστατεύει μόνο τον συνδικαιούχο που έχει υποβάλει τη σχετική δήλωση.
Οι νέες ρυθμίσεις προβλέπουν:
- Για χρέη προς το Δημόσιο (Εφορία και e-ΕΦΚΑ), σε ατομικό λογαριασμό, αύξηση του ακατάσχετου από 1.250 ευρώ σε 1.600 ευρώ μηνιαίως (+350 ευρώ ή +28,0%).
- Για χρέη προς ιδιώτες (τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες), σε ατομικό λογαριασμό, αύξηση από 1.500 ευρώ σε 1.600 ευρώ μηνιαίως (+100 ευρώ ή +6,7%).
- Για χρέη μεταξύ ιδιωτών (τράπεζες και προμηθευτές), σε κοινούς λογαριασμούς νοικοκυριών, αύξηση από 2.000 ευρώ σε 2.200 ευρώ μηνιαίως (+200 ευρώ ή +10,0%).
Άρθρο 13 – Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών για ένταξη στον Μηχανισμό
Από τις 21 Ιουλίου 2026, οι οφειλέτες μπορούν να ενταχθούν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ακόμη και με ελάχιστο ύψος οφειλής 5.000 ευρώ, έναντι του μέχρι σήμερα ισχύοντος ορίου των 10.000 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες.
Άρθρο 14 – Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Δυνατότητα διαχωρισμού της αξίας της κύριας κατοικίας
Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 θεσπίζεται, για πρώτη φορά, η δυνατότητα διαχωρισμού της προστασίας της κύριας κατοικίας στο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Ο οφειλέτης, εφόσον το επιθυμεί, μπορεί να επιλέξει ειδική μεταχείριση για την κύρια κατοικία του και να διασώσει την κατοικία αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι θα συναινέσει στη ρευστοποίηση, μέσω ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, των λοιπών περιουσιακών του στοιχείων.
Η επιλογή αυτή συνεπάγεται ευνοϊκότερη ρύθμιση, μεγαλύτερο «κούρεμα» της οφειλής και, κατά συνέπεια, χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.
Άρθρο 18 – Δυνατότητα άρσης κατασχεμένων τραπεζικών λογαριασμών για βεβαιωμένες φορολογικές οφειλές
Παρέχεται η δυνατότητα άρσης της δέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών για βεβαιωμένες φορολογικές οφειλές, υπό την προϋπόθεση της μερικής καταβολής του 25% της οφειλής και της παράλληλης ρύθμισης του υπολοίπου ποσού.
Η δυνατότητα αυτή παρέχεται μία μόνο φορά σε κάθε οφειλέτη.
Άρθρα 19 και 22 – Νέα έκτακτη ρύθμιση οφειλών προς το Δημόσιο (Εφορία και e-ΕΦΚΑ)
Στο τρίτο δεκαήμερο του τρέχοντος μηνός αναμένεται να ενεργοποιηθούν δύο διακριτές ρυθμίσεις, για οφειλές προς την Εφορία και τον e-ΕΦΚΑ, οι οποίες θα παραμείνουν διαθέσιμες έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2026.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει έκτακτο χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ισχύουσα πάγια ρύθμιση.
Βασική καινοτομία αποτελεί ο τριπλασιασμός του χρόνου αποπληρωμής των οφειλών σε έως 72 δόσεις, έναντι των 24 δόσεων που προβλέπονται για τις τακτικές οφειλές της πάγιας ρύθμισης, γεγονός που μειώνει αναλόγως το ποσό της μηνιαίας δόσης.
Στη νέα ρύθμιση μπορούν να υπαχθούν μόνο οι βεβαιωμένες οφειλές έως 31 Δεκεμβρίου 2023, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση έως και τις 21 Απριλίου 2026.
Όσοι απώλεσαν προηγούμενη ρύθμιση και εντάχθηκαν σε νέα μετά την 21η Απριλίου 2026 δεν μπορούν να αποχωρήσουν από αυτή και να υπαχθούν στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων.
Αντίθετα, οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2024 και μετά θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν υπαχθεί σε πάγια ρύθμιση, προκειμένου ο οφειλέτης να μπορεί να ρυθμίσει τις παλαιές οφειλές του μέσω του νέου σχήματος.
Άρθρο 126 – Βελτιώσεις στον ν. 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη)
Η διάταξη τροποποιεί τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον ν. 3869/2010.
Ειδικότερα, οι τόκοι θα υπολογίζονται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου υπολοίπου του δανείου, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, η σχετική τροπολογία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει αναδρομική εφαρμογή της νέας ρύθμισης, με αποτέλεσμα πολλοί οφειλέτες να ολοκληρώσουν νωρίτερα την αποπληρωμή των υποχρεώσεών τους.
Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) υποχρεούνται να επανυπολογίσουν τους τόκους που έχουν καταβληθεί από την έναρξη της ρύθμισης έως τη δημοσίευση του νόμου και να συμψηφίσουν τα επιπλέον ποσά με τις τελευταίες δόσεις του δανείου.
Άρθρο 127 – Επέκταση των ευεργετημάτων του ν. Κατσέλη και σε άλλες ρυθμίσεις
Οι ευεργετικές συνέπειες του νέου τρόπου υπολογισμού των τόκων επεκτείνονται και στους οφειλέτες που έχουν υπαχθεί στις ρυθμίσεις των ν. 4605/2019 και ν. 4738/2020 (Εξωδικαστικός Μηχανισμός).
Με αναδρομική ισχύ από 1 Απριλίου 2019, η συμφωνημένη μηνιαία δόση λογίζεται ως τοκοχρεολυτική επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, σύμφωνα με το επιτόκιο, τη διάρκεια αποπληρωμής και τους λοιπούς όρους της εγκεκριμένης ρύθμισης.
Δεν επιτρέπεται πρόσθετη επιβάρυνση ή επανυπολογισμός τόκων πέραν όσων έχουν ήδη ενσωματωθεί στην εγκεκριμένη ρύθμιση.
